راهی برای مشاهده مستقیم تصاویری که ما در مغزمان درک می کنیم

دانشمندان با استفاده از fMRI یا MRI عملکردی موفق شده اند که راهی برای مشاهده مستقیم تصاویری که ما در مغزمان درک می کنیم، پیدا کنند.

اما پیش خودتان فکر کنید و قضاوت کنید که نمایش دادن فیلم های صامت از رؤیاها و تصوراتمان، بدون صدا چه سودی دارد؟! آیا بهتر نیست که بتوانیم صدای نهان مغزمان را هم به سمع دیگران برسانیم؟ چه م یشد اگر می توانستیم صدای تفکرمان را هم با دیگران به اشتراک بگذاریم؟ آیا می شود چنین فناوری های ایجاد کرد و به افراد ناتوان از تکلم، کمک کرد که از تنهایی به درآیند؟

بله! درست حدس زدید، امروز خبری منتشر شد که گامی مؤثر در راه رسیدن به چنین هدف بلندپروازان های است. به صورت مختصر و مفید، گوش بعد از جمع آوری و تبدیل امواج صوتی به پیا مهای عصبی، این پیامها را به قسمتی از مغز که در زیر لاله گوش قرار دارد و قسمت گیجگاهی نام دارد م یفرستد، نواحی خاصی از مغز امواج را دریافت م یکنند، یک پردازش ابتدایی روی آن انجام می دهند و سپس نتایج پردازش ابتدایی را برای درک و فهم در سطحی بالاتر به مناطقی در جوار خود می فرستند.

مشاهده مستقیم تصاویر در مغزدانشمندان دانشگاه برکلی و سانفرانسیسکو با بررسی فعالیت الکتریکی همین مناطق مغز، موفق شد هاند، مدلی برای بازسازی صوتی ادراک حسی مغزی ما، ابداع کنند. «برایان پسَلی »، رهبری این تیم پژوهشی را برعهده داشت. نتایج این پژوهش در نشریه PLoS Biology منتشر شده است.

دانشمندان نیاز داشتند که به امواج الکتریکی این قسمت مغز یعنی شکنج گیجگاهی فوقانی و میانی، بدون تداخل با امواج سایر قسمت های مغز، دسترسی داشته باشند، برای این کار چار های جز نصب الکترود روی این مناطق نبود و از آنجا که هیچ آدمی، داوطلب چنین جراحی و کاری نم یشود، دانشمندان از ۱۵ بیماری که قبلا برای کنترل تشنج و تومور مغزی، الکترود نصب کرده بودند، استفاده کردند.

آنها صداهایی که اغلب به صورت کلمات منفرد و گاه به صورت جملات کوتاه بود برای این داوطلبین پخش کردند و امواج ناشی از فعالیت سلو لهای مغزی آنها را در قشر شنوایی مغز را ضبط کردند.

کار برجسته پسلی و اعضای گروه ایجاد یک مدل کامپیوتری بود که به صورت الگوریتمی، از روی بررسی فعالیت مغز متعاقب شنیدن صدا می توانست یاد بگیرد که صدا را با فعالیت الکتریکی مغز تطبیق بدهد و بعدا به صورت معکوس بتواند فعالیت الکتریکی را به صدا ترجمه کند و این یعنی یک استراق سمع مغزی! وقتی یک موسیق یدان شاهد فیلم نواخته شدن پیانو از تلویزیونی باشد که صدایش خاموش است، می تواند با دیدن اینکه نوازنده دست هایش را روی کدام کلیدها می گذارد و فهمیدن نوتی که می نوازد، موسیقی را در ذهنش بازسازی کند و بدون شنیدن واقعی موسیقی، موسیقی را در ذهنش مجسم کند. کاری که دانشمندان در تحقیق تازه شان کرده اند را می توان به همین مطلب تشبیه کرد. فناوری جدید در صورت تکمیل م یتواند فناوری تشخیص صدا را ارتقا بدهد و به بیمارانی که قادر به صحبت کردن نیستند و مثلا دچار سندرم قف لشدگی یا locked-in هستند، کمک کند.

محدودیت عمده روش جدید، نیازمندی به الکترودی است که باید روی مغز کار گذاشته شود و از آنجا که این کار نیازمند جراحی است، فعلا فرد سالمی پیدا نمی شود که تن به این کار بدهد و بنابراین کاربردهای جاه طلبان های مثل تله پاتی یا مغزخوانی، دور از دسترسی به نظر می رسند.

پیش از این دانشمندان دیگری هم تلاشهایی برای یاری رسانی به بیماران فاقد توانایی تکلم، انجام داده بودند، مثلا فرانک گوینتر از دانشگاه بوستون سعی کرده بود سیگنالهایی را که کنترل شکل دهان و لب و حنجره را بر عهده دارند به صدا تبدیل کند، او این کار را در یک مورد در مورد بیماری فلجی با قرار دادن الکترود در کورتکس حرکتی تولید صدا، انجام داده بود، ولی این کار فقط می توانست اصوات ساده تولید کند و نه کلمات و جملات پیچید هتر. دانشمند دیگری هم سعی کرده بود ارتباط با بیماران در وضعیت نباتی را از طریق پایش فعالیت مغز آنها با fMRI ممکن کند.

دستاوردهای این تحقیق تازه فعلا فقط می توانند امواج الکتریکی قشر شنوایی مغز را ترجمه کنند و قادر به صوتی کردن تفکر ما نیستند، بنابراین نباید فعلا از آن تعبیر به ذهن خوان کرد. گرچه شاید در روزهای پیش رو به کرات در رسانه ها با تسامح چنین نسبتی به تحقیق تازه داده شود.